Hoe men vanuit mijn standpunt efficiënt WingTsun onderricht

In het volgende meesterprotocol vat de Oostenrijkse meester Mario Janisch, 6de meestergraad, zijn ervaringen en verklaringen samen die hij in de loop der jaren verzameld heeft, en hoe hij tegen de huidige stand van zaken aankijkt. Daarmee heeft hij, zoals hij op het einde schrijft, nog lang niet het einde van zijn eigen meesterlijke leerproces bereikt. Maar nu heeft Sifu Janisch het woord:

Ik beoefen het WingTsun nu 30 jaar, waarvan ik 24 jaar lesgeef. WingTsun heb ik sindsdien in vele facetten leren kennen

De WingTsun programma’s laten zich min of meer in twee delen opdelen:

  • De traditionele programma’s
  • De moderne, meer toepassingsgerichte programma’s

Waar dat de traditionele programma’s voor het grootste gedeelte hetzelfde gebleven zijn, zijn er bij de moderne programma’s steeds nieuwe ontwikkelingen geweest.

In het begin van de EWTO werden er gelijktijdigheidsdrills en kettingvuisten geoefend, dan met bokshandschoenen in de praktijk geoefend, later zijn de LatSao programma’s ontstaan, en dan de BlitzVerdediging. De laatste ontwikkeling zijn de Reactieprogramma’s ReakTsun en de 4 routines.

Iedere verandering heeft telkens in het begin tot irritatie geleid en verschillende leraren klampten zich aan de oude programma’s vast, die ze zo lang geoefend hadden – zij het uit schrik voor verandering, iets nieuws te moeten leren. Nochtans ontwikkelt alles zich verder. Wie blijft staan, eindigt als een dinosaurus en sterft vroeg of laat uit.

Ik denk dat zulke problemen ontstaan wanneer de leraren de programma’s niet begrijpen en in het speciaal het grote geheel en de reden voor die verandering niet begrepen hebben.

Het doet mij altijd een enorm plezier die vroegere programma’s verder te geven aan mijn leerlingen en ook de sektions.

Maar ongeveer 8 jaar geleden begon SiFu Kernspecht, in kleine stappen, het zogenaamde traditionele WingTsun zo te verbeteren, dat er een ongeziene levendigheid te voelen was. Deze nieuwe methode stelde mijn WingTsun zo regelrecht in vraag, het traditionele WingTsun functioneerde er op geen enkele manier meer tegen. Ik erkende onmiddellijk dat het lichaamsgevoel iets heel speciaals was, ik vertrouwde immers op mijn groot zelfzekerheidsgevoel dat ik gedurende 20 jaar heb opgebouwd door de ontelbare vechtpartijen waar ik altijd als winnaar ben uitgekomen.

Ik kon het haast niet geloven, want ik dacht dat mijn WingTsun functioneerde. Toen heb ik mij door een betere laten leren, en werd ik stap voor stap in de moderne programma’s – eerst Blitz, dan Falten, Glibschen, ReakTsun en de Routines – ingewijd. Wanneer men SiFus ChiSao toen bekeek, kon de WT leerling wel eens denken dat het ging om eenvoudige bewegingen, die logisch waren, doch zonder vaste herkomst te leken zijn.

Bekijk je ditzelfde uit het zicht van SiFu, word je een exacte verklaring bewust, welke hogere WT programma’s hier invloed op gehad hebben: BiuTze, houten pop, langstok en dubbelmes hebben ertoe geleid dat SiFus ChiSao zo effectief geworden is. Zijn vloeiende bewegingen zijn ChiSao en LatSao op het hoogste niveau. Gestart met de eenvoudigste, maar de kortste bewegingen zonder lange afloop.

De verandering vanuit mijn standpunt

Als we zeer kortbij staan, door de “backplanning”, hebben we een andere stand als de IRAS nodig: er moet een voet voor staan. Onze WT moet opbouwen op natuurlijke reflexen, om de leerlingen rapper vooruit te brengen. Deze impulsen en deze denkwijze die SiFu mij medegedeeld heeft, hebben mij ertoe aangezet mijn eigen training te herzien om ze voor de leerlingen effectiever te maken.

Door mijn leergierigheid ben ik altijd zeer veel met sektions bezig geweest. Maar de manier waarop SiFu zijn ideeën en kennis aangebracht heeft, heeft deze afhankelijkheid toch gebroken en mij daartoe aangezet vrijer te werken.

Allereerst moet ik vaststellen dat we wel in onze armtechnieken flexibel zijn, maar dat we door de vaste afloop van de sektions gevangen zijn, en alleen onze armen flexibel zijn, maar ons lichaam stijf, omdat we van ons vast bewegingspatroon geen centimeter mogen afwijken.

Ik denk dat SiFu dit als eerste ontwikkeling nodig had, omdat het geheel te starten. Ik denk dat SiFu de eerste meester is, die zich waagt om WT van zijn vaste structuur te bevrijden en zich enkel op de principes te storten, en om experimenten door te voeren.

Hierin lesgeven was moeilijk voor mij in het begin, omdat ik mijn volledige trainingsmethode veranderd had:

  • Meer beweeglijkheid
  • Korter werken, bvb duwen
  • Backplanning
  • Uithollen en terugbuigen
  • Mesprogramma

Ik begon als eerste aan mijn hoogste leerlingen de onderrichtswaarde van de sektions en hun vastgelegde bewegingen uit te leggen. Al snel werd duidelijk dat onze sektions anders onderricht en getraind moeten worden, en zo begon ik de sektions in kortere delen op te splitsen.

 

Mijn huidige kijk op de sektions

  • Volledige ontspannen
    Zoals SiFu reeds zei: ”WT is mijn knecht”. En de partnervormen zijn een middel dat we moeten gebruiken. Als ik een leerling op een partnervorm voorbereid, laat ik hem in het begin zoals een muziekstuk op de feilloze overgangen oefenen. Hierbij vind ik het zeer belangrijk om zo krachteloos mogelijk te werken.
  • Met storingselementen
    Als volgende stap is in mijn opzicht belangrijk, in de volgende fase blocks en ongespecificeerde drukken in te bouwen, zoals je die bij beginners terugvindt, zodat het anders vaste einde wat levendiger wordt.
  • Zeer krachtige aanvallen
    De aanvaller moet in het verdere vervolg zijn aanvallen getimed op doel brengen en toch niet de vaste afloop verlaten. Daarbij moet hij met heel snelle en knappe aanvallen flitsen. Zijn partner daarentegen moet de aanvallen heel zuiver en ontspannen opnemen.
  • Iedere aanval uit de sektion veranderen
    Het belang van deze opbouw is juist dat de aanval niet dezelfde is als de aanval die in de sektion voorkomt. Hier mag en moet de leerling improviseren. De vastgelegde aanval bepaalt het verdere verloop van de sektion, en het gaat erom dat de leerling de aanval zacht opneemt en naar huis begeleidt.

 

De vormen en ook de partnervormen bevatten niet alles

Vele traditionelen denken dat solovormen in combinatie met partnervormen alles bevatten om de leerling alles aan te leren. Doch de realiteit spreekt andere taal, alleen wanneer men van zijn eigen kracht en de automatische reacties volledig vrijgemaakt heeft, ontstaan de juiste verdedigingsreacties vanzelf.

Belangrijk om te weten is, dat men helemaal niet in staat is, om een vuiststoot af te weren, maar het is alleen mogelijk uw eigen hand af te weren. Wie kan immers een beter gevoel met mijn eigen arm hebben als ikzelf. Ik geloof niet dat ik mijzelf met mijn eigen hand zou slaan.

Correct is immers, als je aangevallen wordt, uw eigen arm met die van de tegenstander te versmelten en daarbij heel uw lichaam weg te bewegen. Dat is wat SiFu Kernspecht het “Gestänge” noemt. In principe volg ik en verdwijn ik alleen maar met zijn aanval, ik verander zijn aanvalsrichting niet! Ik ben alleen maar weg!

Een leerling beweegt zijn armen, handen en ellebogen veel te veel, maar het schoudergewricht werkt niet in harmonie met de rest van zijn lichaam.

ReakTsun-Programma om het gevoel te oefenen

Daar waar partnervormen niet raken – bij de uitoefening van het gevoel van het hele lichaam – is er nu sinds enige tijd voor de leerlingengraden het ReakTsun, ter verbetering en aanvulling van de traditionele WT programma’s. Ze zijn als een Turbo inzetbaar: door de verschillende beschermingshoudingen is het ReakTsun sensationeel toepasbaar. Door de grote 7 verdwijnt de aanval in het niets en wordt er gelijktijdig gecounterd.

Het ReakTsun programma bestaat uit 24 verschillende bewegingen. De leerling begint met het heel gevoelig reageren op de impulsen van de aanvaller. Hier is het meest frustrerend dat je de eenvoudigste aanvallen in het begin niet kan afweren. De nodige correcties helpen de leerling zijn lichaam beweeglijker te maken. Volgens mij moet je alle oefeningen heel langzaam uitvoeren om bewust te worden van uzelf, wat er gebeurt en wie wanneer moet bewegen.

Het is heel belangrijk om uzelf en de andere te kunnen bekijken, anders wordt het moeilijk om beter te worden. Het is heel moeilijk, om geen tegenstand te bieden op de aanval, altijd op de kleinste tegenstand te veranderen van aanval en tegelijkertijd toch nog aan te vallen.

De leerling moet nadruk leggen op:

  • Uithollen
  • Zich laten indrukken
  • Als lichaamseenheid naar voor vallen, samen met de slag

Als Trainingsmethode van de drie timingpunten:

  • Als mijn partner mij wil slaan, sla ik hem vooraleer hij mij kan slaan.
  • Is de slag al onderweg, probeer ik hem met timing te raken.
  • Er is een slag, die drukt mij in de ReakTsun-Beweging, ik sla hem juist op het moment wanneer zijn slag beëindigd is.

Hier kan je het Falten en Glibschen wonderbaarlijk inbouwen en zo word je altijd maar flexibeler.

Wat efficiënt is, is vanuit de eerste positie van ReakTsun (de eerste 6, linkerhand voor) 5 verschillende aanvallen te oefenen: linkerhand naar de linkse schouder, naar de rechtse schouder, naar het hoofd, met een vuiststoot naar zijn buik maar boven zijn arm naar de lever en een keer naar de milt (Linker en Rechter zij dus). Hetzelfde geldt voor de tweede positie. De leerling leert om met de verschillende drukken om te gaan.

Als aanvaller leer je ook uw initiële aanval weer te veranderen van richting omdat in de meeste gevallen de verdediger toch hard wordt. Degene die ReakTsun oefent, kan door die anpassung ongehinderd zijn doel treffen. Als het ReakTsun op de partnervormen stoot, kun je al snel ervaren, dat degenen die de sektion doet, die met zijn vastgelegde aanval start, meestal geen passend antwoord meer heeft als de andere op het zelfde ogenblik met een levendig en aangepast ReakTsun antwoord reageert. Daarom is het in training zeer efficiënt om bijvoorbeeld de 1ste sektion te doen en daarbij steeds af te wijken van de vaste afloop.

Door de voortdurende armwisselingen moet de verdediger constant van beschermpositie veranderen, en leert zich optimaal uit te richten, daarbij met passende reactiebeweging te reageren en gecontroleerd te beëindigen.

Ongelooflijk is, hoe SiFu met zijn reactievermogen arm- en rompbewegingen op punt brengt. Dat alleen maakt onze WingTsun uniek.
Als leermethode moet je de leerling maximaal motiveren om het ReakTsun programma in te trainen. Het is een heel genot om te zien hoe de leerling in korte tijd met zijn lichaam kan bewegen. Als verdere trainingsmethode kan je een derde partner in het spel brengen, die zijn trainingspartner onverwacht duwt of vasthoudt. Zo train je ook de opmerkzaamheid.

Bovendien mag er over realistische training niet alleen gesproken worden, het hoort erbij!!

Trainingsmethoden voor beginners

Op eerste en tweede leerlingengraad leer je de eerste Blitz aanvallen. Daarbij is het vooraf belangrijk niet in de slachtofferrol te vallen, conflict te vermijden en in geval van een nakende aanval, op het juiste moment actie te ondernemen. De leerling moet in de eerste programma’s de gevaren leren kennen en die goed onthouden, als hij compromisloos naar voren gaat en de eerste slag geeft, wat voor velen een grote hindernis is.

Op dit korte ogenblik van de aanval zijn we door angst, stress en de daarmee verbonden hormonencocktail niet 100 % in staat om te handelen. Ons lichaam functioneert in deze korte tijd slecht of helemaal niet. Het lichaam zet zich in noodmodus, die in de meeste gevallen leidt tot verstarren, en zet de gezamenlijke functies zoals de fijne motoriek en de gevoelssensoren uit, tenminste als je niet dagelijks sparring training doet. Door intensieve training en rollenspellen wordt het lichaam onder controle gebracht zodat we niet verstarren en de aanvaller kunnen aanvallen.

Bij BlitzDefence moet de beginner zich zo positioneren, of hij nu voor een links- of rechtshandige aanvaller staat, dat hij zich in de buitenpositie bevindt en zijn sterke hand als slaghand gebruikt. Door dit principe heeft men niet veel technieken nodig, en zelfs als de aanvaller die aanvallen nog speciaal met zijn sterke hand inoefent, heeft men nog een goede kans om het dispuut heelhuids door te komen.

Die trainingsmethode voor beginners moet zich in begin concentreren op de grof motorische aanvallen, en ze samen met BlitzDefence in trainen.

Die trainingsmethode houdt ook in dat met zich van zeer dichtbij langs alle kanten moet laten duwen. Bij leerlingen die nog de SNT of ChamKiu vorm oefenen is het verrassingseffect heel groot.

Ook plotseling iemands beide armen vastnemen is een goede oefening.

Een absolute must is de verdediging tegen grijpen rond de nek, die snel voorkomt, als je niet snel de vechtpartij in uw voordeel kunt beslechten. Heeft de tegenstander ons ook nog eens in een goede greep, heb je als amateur geen kans meer om de bovenhand te krijgen. Het is belangrijk voor leerlingen om te weten dat dit grijpen (Schwitzkasten) zich ontwikkelt uit de swingers / hoeken en zo eigenlijk natuurlijk ontstaat, als deze niet getroffen hebben. Daarom vind ik het belangrijk dat de leraren deze thematiek aan de leerlingen meedelen.

De leerling moet ook leren wat de oorzaken zijn van kwetsuren die je krijgt als je valt, dat je met eenvoudige veegtechnieken snel kan leren.

„Sucker“-Attacks – Verrassingsaanvallen

Een zeer belangrijk trainingsonderdeel zijn niet direct herkenbare aanvallen, zoals de zogenaamde sucker-Punch. Want als je deze niet herkent, word je door zo’n aanval verrast, en staan de kansen zeer slecht, de slag onmiddellijk te herkennen, af te weren en naar huis te begeleiden.

In mijn tests tegen verschillende andere stijlen, ook WT, kon ik heel gemakkelijk op het juiste ogenblik, met de juiste timing, deze aanvallen laten raken. Door mijn ervaring en zelfzekerheid is het even belangrijk om goed geijkt te zijn, om zo’n aanvallen te herkennen, omdat zulke aanvallen ontstaan door de situatie en manipulatie, zo dat je de aanval maar juist op het allerlaatste moment kan herkennen. Goede aanvallen zoals deze zijn zoals een geschenk verpakt en vol verrassingen. Ze werden door afleidingsmanoeuvres ingeleid en proberen iemand tactisch op het verkeerde spoor te zetten, en men heeft reeds verloren omdat de niet herkende verrassingsaanval de persoon een klein moment laat verstarren. Daarom moet men zulke aanvallen echt goed in trainen, om ze dan ook te kunnen afweren en “naar huis te kunnen begeleiden”.

Voor verdere hulp in het LatSao-Programma

Daar er in het traditionele LatSao programma zeer veel met de armen gewerkt wordt, maar niet met de schouders en met het lichaam, heb ik voor mezelf vastgesteld, dat er toch veel mooie toepassingen voor iedere leerlingengraad zijn, die toch weer op vaste bewegingen berusten en het lichaam is niet echt in beweging, in tegendeel, het wordt stijf gehouden.

Als je tijdens het LatSao bij een aanval het lichaamsdeel dat aangevallen wordt onmiddellijk uit de aanvalslijn brengt, zonder eerst op armcontact te wachten wordt ons LatSao veel levendiger en vrijer. Daardoor, omdat we onze natuurlijke reflexen mogen inbouwen, worden de bewegingen in detail aangepast en daardoor ook effectiever.

Ik heb door SiFus onderricht begrepen dat het doel het volledig vrij reageren is, wat daartoe moet leiden is het gebruik van dode technieken en instinctief in milliseconden het juiste antwoord vinden – het onbewust competent zijn.

Doch dit is niet alleen fysiek bedoelt en slaat niet alleen op een gevecht met anderen. Ook wil ik met deze stelling benadrukken dat de weg van een meester hier niet eindigt. Door de principes van het WT ontwikkelt er zich een denkwijze en mogelijkheden en verbreedt men zijn horizon.

Hartelijk bedankt!

Text: Sifu Mario Janisch

Vertaling: Yves Lemmens
Fotos: hm